Pekiştirme nedir? Neden gereklidir? 

Braketlerin sökülmesi ve yeni estetik ve fonksiyonel gülümseme, aylarca veya yıllarca ortodontistin ve hastanın harcadığı emeklerinin karşılığıdır. Bu elde edilen sonucun ömür boyu korunması amaçlanmaktadır.

Fakat hayat boyunca mükemmel bir kalıcılık gerçekçi değildir. Büyüme ve yaşlanma ile bazı istenmeyen değişiklikler meydana gelecektir.

Tüm vücut özellikle de yüz hayat boyunca bazı değişikliklere uğrar, bunlar aynı zamanda gerçekleşmese de normaldir ve kaçınılmazdır. Bu normal değişiklikler ortodontik tedavi görenlerde de görmeyenlerde de meydana gelecektir ve ortodontik tedavinin suçu değildir.

Pekiştirme aşaması, dişlerin hareketinin mümkün olduğunca azaltmak ve tedavi sırasında kazanılan sonucun braketler veya diğer apareyler çıkarıldıktan sonra da korunmasını sağlayan aşamadır.

En kritik zaman tedavinin bitmesinden sonra geçen birkaç ay ve onu takip eden yıl olsa da dişlerin sabitlenmesi için daha uzun bir süre pekiştirme önerilmektedir. Hatta ömürboyu pekiştirme de savunulmaktadır.

İstenmeyen değişikliklerin önlenmesi için ortodontistinizin size uyarılarını dikkate alarak pekiştirme için kullanılan hareketli veya sabit apareyi  bu kısımda da büyük bir titizlikle kullanmalısınız.

Genelde hareketli aparey 2-3 yıl boyunca azalan periyodlarda takılırken, sabit olan retainer yıllar boyunca ağızda kalmaktadır.

Eğer pekiştirme periyodunda diş hareketi farkederseniz hemen ortodontistinizle iletişime geçin.

Pekiştirme apareylerimi ne zamana kadar takmalıyım?

 

Dişleriniz çevresindeki kemik ve yumuşak dokunun yeniden organize ve adapte olabilmesi için kapanışınız sabitlenene kadar pekiştirme apareylerinizi kullanmanız gerekmektedir. Braketler söküldükten sonraki ilk 6 ay geriye dönüşler açısından en yüksek riske sahip aylardır.

Dişlerin sabitleşmesi için 1 yıl veya daha uzun bir süreye ihtiyaç vardır fakat bazı durumlarda (örneğin tedavi öncesinde dişlerin arasında boşluklar olması) pekiştirme tedavisinin daha uzun tutulması tavsiye edilir.

Dişler bozulmaya başlarsa yeniden braket takılması gerekebilir.

Hareketli pekiştirme apareylerimi gün içerisinde ne kadar takmalıyım?

 

Ortodontistinizin size önerdiği pekiştirme planına sadık kalmanız en iyisidir. Genelde tercih edilen kullanım şekli ise ilk 6 ay tüm gün, daha sonra sadece geceleri, 2 gecede 1 gibi azalan sıklıklarda olmaktadır. Ne kadar süre takmış olursanız olun kullanmayı tamamen bıraktığınızda her zaman geri dönme ihtimali olacaktır.

Pekiştirme periyodu bittikten sonra dişlerim değişecek mi?

 

Kemik ve yumuşak dokular hayat boyu bir değişim içindelerdir. 20-50 yaşları arasında yüz olgunlaşır ve dişler öne gitmeye devam ederek keser bölgesinde çapraşıklık oluştururlar. Bu 20 yaş dişlerinizin varlığı, çekilmiş olması, çekimli ortodontik tedavi görmüş olmanız gibi etkenlerden etkilenmez. Bu riski azaltmak için hareketli pekiştirme apareyleri geceleri takılmaya devam edilebilir, sabit olanlar ise uzun yıllar ağızda kalmalıdır.

Fakat sonuçlar hayat boyu kalıcı değil mi?

Hayır, kesinlikle değildir. Hatta ağızda bazı değişikliklerin olacağı kesindir. Bu istenmez ama bir yere kadar normaldir. Oluşması an meselesidir. Oluşmasına sebep olacak faktörler kişiden kişiye ve bozukluğun türüne göre değişmektedir. Peki o zaman neden pekiştirme apareyi takayım ki diye düşünüyorsanız amaç bu değişiklikleri en aza indirgemektir. Hayat boyu pekiştirmenin devam etmesi bile garanti bir yöntem değildir. Unutmayın, değişmen tek şey değişimin kendisidir.

Yirmi yaş dişleri çapraşıklık yapar mı? 

Diş çapraşıklığı  normal ve yıllar boyunca kaçınılmz bir olaydır. Hangi yaşta meydana geleceği, şiddeti ve nerede oluşacağı kişiden kişiye değişmektedir ve ortodontik tedavi görülmesinden bağımsızdır.

Yirmi yaş dişinin sürdüğü veya sürmeye çalıştığı vakit genelde diş çapraşıklığının başladığı yaşa denk gelmektedir. Bu yüzden birçok insan bunun beraber gerçekleşen bir olay olduğunu düşünür. Genelde çapraşıklık alt keser bölgesinde meydana gelmektedir.

Sonuç olarak 20 yaş dişlerinin çapraşıklığı arttırdığı teorisi hala kanıtlanamamıştır.

Pekiştirme Tedavisinde Temel Kurallar

* Size anlatıldığı gibi kullanın

Pekiştirme apareyleri yalnızca ortodontistinizin size önerdiği gibi kullandığınız taktirde etkilidirler. Ayrıca işlerini sadece ağzınızdayken yaparlar, cebinizde veya çantanızdayken değil!

Elde edilmesinde için emek harcadığınız gülüşünüzü korumanın tek yolu pekiştirme apareyleridir.

 

* Temiz tutun

Eğer hareketli pekiştirme apareyşi kullanıyorsanız ağzınızdan çıkardığınızda temizlemesi gayet rahattır. Doktorunuz size gösterecektir.

Eğer pekiştirme apareyiniz sabitse yemeklerden sonra fırçalanması ve telin altını günde en az 1 kere diş ipi veya arayüz fırçasıyla temizlemeniz çok önemlidir. Ortodontistiniz nasıl temizleneceğini size gösterecektir. Eğer arayüz fırçası kullanma şansınız yoksa ağzını en azından suyla çalkalayın.

Pekiştirme apareyiniz hareketli de olsa sabit de olsa temizliğini doğru yaptığınızın kontrolü için doktorunuzun sizi 6 ayda 1 görmesi gerekmektedir (Tavsiye halinde daha sık)

 

*Bakımına dikkat edin

Pekiştirme apareyinizin hareketli olması durumunda ağzınızda olmadığı durumda güvenli bir şekilde doktorunuzun size verdiği kutunun içinde olması gerekmektedir. Kaybetmek sandığınızdan çok daha kolaydır ve yenisini yaptırmak maliyetlidir. Çantanızdan veya cebinizden düşebilir, peçeteye sarılı olduğunda çöpe atılabilir, yere düşüp üzerine basılabilir.

Eğer apareyinizi günün belli bir bölümünde takmanız tavsiye edildiyse geri kalan zamanlarda kutusunda saklayınız.

 

* Eğer pekiştirme apareyinizde kaybolma, kırılma gibi durumlar olursa veya apareyiniz doktorunuzun önerdiği gibi takmadığınızdan dolayı oturmamaya başlarsa en kısa zamanda doktorunuzla iletişime geçin.

 

* Pekiştirme apareyiniz elde edilen sonucun korunmasında çok önemli bir yere sahiptir. Doktorunuzun size önerdiği gibi kullanın yoksa dişlerdeki bozuklukların bir kısmı geri dönecektir.

 

* Apareylerinizi bir süre takmanız gerekecek sabırlı olun. Her hastanın durumu özeldir. Bazı durumlarda daimi retansiyon gerekmektedir. Ortodontistinizin size önerdiği gibi kullanın.

Hareketli Pekiştirme Apareylerinin Bakımı 

Pekiştirme apareyinin plastik parçaları zamanla renklenmeye uğrayabilir. Bu plastiğin doğal oksidasyonu, hastanın renkli gıdalarla beslenmesi veya güzel fırçalanamaması sonucu uzun süre gıda artıklarına maruz kalması sebebiyle daha hızlı gerçekleşebilir.

Pekiştirme plaklarında esas amaç plağın temizlenmesidir. Dişlere verdiği zarar gibi bir etkiye sebep olmasa da renk değişikliğine ve kötü kokuya sebep olabilir.

Şeffaf plaklar ısıyla şekillendiği için fırçalarken çok sıcak sudan uzak durulması gerekmektedir.

Apareylerinizi temizlerken ağız gargarası kullanabilirsiniz.

Son olarak;

Pekiştirme ortodontinin vazgeçilmez bir parçasıdır. Pekiştirme apareyini takıp takmamak hastaya kalmıştır. Önerilen şekilde kullanılmadığı takdirde oluşacak bozulmalar hastanın sorumluluğundadır.